بچه‌های عزیز ایران ولکم بک واقعاً باید بگیم ولکم بک به اینترنت جهانی نه ولکم بک به اینترانت جمهوری اسلامی نه ولکم بک به اینترنت پرو و حرفه‌ای که جمهوری اسلامی به آدمای خودش میده نه ولکام بک به اینترنتی که برای باز شدن یه صفحه باید ۳ تا وی‌پی‌ ان و ۲ تا کانفیگ و یه دعا و یه فامیل در خارج از کشور داشته باشی. طبق گزارش‌هایی که امروز روز سه‌شنبه منتشر شده، اینترنت ایران بعد از حدود ۸۸ روز قطی و اختلال کمکم داره برمی‌گرده به حالت عادی. بعضی گزارش‌ها از بالا رفتن سطح اتصال حرف می‌زنن اما واقعیت اینه که هنوز اینترنت آزاد و کامل در ایران راه نیفتاده هنوز فیلتره هنوز محدودیت هنوز مردم برای وصل شدن به جهان باید با جمهوری اسلامی بجنگن ولی همین لحظه همین برگشتن نسبی یه حس عجیبی داره انگار یه ملت رو بعد از اینکه مدتها زندونی نگه داشتی در یک اتاق تاریک آوردی دی بیرون و گفتی خب حالا بیا دنیا رو دوباره ببین و دقیقاً هفته پیش ما در کنگره آمریکا یک پنل داشتیم درباره همین موضوع اینترنت ایران قطع اینترنت ابزارهای عبور از سانسور من این پنلرو مدیریت کردم در کنار من چند نفر بودن که هر کدومشون از یک زاویه مهم به این موضوع نگاه می‌کردن شاهین میلانی مدیر اجرایی مرکز اسناد حقوق بشر ایران درباره این صحبت کرد که وقتی اینترنت قطع میشه فقط اینستاگرام و تلگرام رام قطع نمیشه. حقیقت قطع میشه. مستندسازی جنایت سخت‌تر میشه. خانواده‌ها نمی‌تونن خبر بدن یا خبر بگیرن. قربانیا ناپدید میشن. حکومت هم در همون تاریکی تلاش می‌کنه شواهد رو پاک کنه. فرزانه از دیجیتال مدوسا که سال‌ها در حوزه آزادی اینترنت و زیرساخت‌های ارتباطی کار کرده یک عبارت خیلی مهم به کار برد. آپارتاید دیجیتال. گفتما دیگه فقط با فیلترینگ ساده روبهرو نیستیم. جمهوری اسلامی داره اینترنت رو طبقاتی می‌کنه. یه عده نزدیک به حکومت. نهادها، وابسته‌ها و افراد خاص دسترسی بهتر دارن. مردم عادی باید برن توی صف. مردم عادی باید برن سراغ بازار سیاه. کانفیگ‌های یک ساعته یا ابزارهایی که معلوم نیست فردا کار کنن یا کار نمی‌کنن. فرزین ندیمی یکی از کارشناسان امنیتی و نظامی مؤسسه واشینگتن توضیح داد که سپاه قطع اینترنت رو فقط یک موضوع داخلی نمی‌بینه. برای سپاه پاسداران اینترنت هم ابزار کنترل مردمه هم ابزار کنترل روایت. یعنی وقتی اعتراض، سرکوب، بازداشت یا کشتار اتفاق میفته اولین کاری که سپاه می‌کنه اینه که چراغها رو خاموش بکنه بعد هر کاری که دلش می‌خواد انجام بده. در این جلسه حتی یکی از اعضای کنگره آمریکا آقای رایان از ایالت پنسیل و اینیا اومد و گفت در سیاست خارجی فقط بحث نظامی نیست دیپلماسی اطلاعات اقتصاد امنیت همه با همن و اگه مردم ایران برای آزادی تلاش می‌کنن باید ابزار دسترسی به اطلاعات و ارتباط با جهان رو داشته باشن حالا چرا این مهمه چون قطع اینترنت فقط یعنی من نمی‌تونم تویتر باز کنم نیست یعنی یک زن که کسب و کارش روی اینستاگرام بوده درآمدش صفر میشه. یعنی یک دانشجو دیگه نمی‌تونه به منابع درسی وصل بشه. خدمات آنلاین بگیره. یعنی یه خانواده نمی‌فهمه بچه‌ش زنده است یا بازداشت شده. یعنی یه خبرنگار نمی‌تونه بفهمه در شهر دیگه چه اتفاقی داره میفته. یعنی حکومت می‌تونه بگه هیچ خبری نیست. هیچ راهی برای خروج خبر نیست. تو پنل گفتن برای مستندسازان حقوق بشر این وضعیت قطعی اینترنت در ایران فاجعه است. چون شما وقتی اینترنت ندارید نمی‌تونید با شاهد صحبت کنید. نمی‌تونید ویدیو بگیرید. نمی‌تونید ببینید راستی آزمایی میشه یا نمیشه. حتی تماس تلفنی هم خطرناک میشه. مردم می‌دونن هر کلمه‌ای ممکنه رصد بشه و اینجاست که مسئله اینترنت تبدیل میشه به مسئله جون آدم‌ها. بازم توضیح دادم که وی‌پی ان دیگه کافی نیست. جمهوری اسلامی دیوار فیلترینگ رو اونقدر بالا که از وی‌پی‌ ان‌های رایگان یا عمومی دیگه نمیشه کار گرفت. اونا از کار میفتن. مردم مجبور میشن از بازار سیاه وی‌پی‌ ان بخرن که بیشترشم توسط خود فرمانده‌های سپاه داره تأمین میشه. وی‌پی‌ ان‌هایی که شاید یک ساعت کار کنن شاید اصلاً کار نکنن و شاید خودشون ابزار جاسوسی رژیم باشن. اینجا بود که بحث رفت سمت راه حلا دوست و همکار سابق من حامد بهروان که مدیر مؤسسه دیتی اینستیتوت بود مؤسسه برگزار کننده این پنل که من مدیریت می‌کردم چندین و چند ابزار کارآمد که توسط وزارت خارجه آمریکا پولش داده شده و امنیتش ۱۰۰ده در این کنگره معرفی کرد و ایشون گفتین فقط داستان استارلینک نیست داستان یه اپلیکیشن نیست بلکه یه اکوسیستم سیستم کامله. بعضی از این فناوریها با حمایت دولت آمریکا، وزارت خارجه و نهادهای آزادی اینترنت همینجور که گفتم مؤسساتی مثل دیتی اینستیتوت دنبال میشن. بعضیاشون ویپی ان‌های مقاوم‌ترندیا ابزارهای امن ارتباطین. بعضی هم روح‌هاییین که حتی لازم نیست شما مستقیم به اینترنت معمولی وصل باشید. فناوری‌هایی وجود داره که از طریق ماهواره تلویزیونی به شکل یکطرفه اطلاعات رو به داخل کشور می‌رسونه. یعنی حکومت می‌تونه اینترنتو ببنده اما مردم همچنان می‌تونن بسته‌های اطلاعاتی خاصی مثل اخبار، مثل اپلیکیشن، مثل راهنماهای امنیتی یا محتوای ضروری دریافت کنن اونم به صورت روزانه. این یه اینترنت کامل دو طرفه نیست ولی در شرایط خاموشی می‌تونه مثل اکسیژن باشه. استارلینک هم گزینه مهمیه اما باید واقع‌بین باشیم. تجهیزات می‌خواد. هزینه داره ریسک امنیتی داره و حکومت می‌تونه دنبال پیدا کردن و مجازات استفاده کننده‌ها بیفته. پس استارلینگ مهمه اما جادو نیست. بحث دیرکت تو سل یا دی تو سی هم مطرح شد. تکنولوژی که شاید روی گوشی‌های همه ما به زودی بیاد اما این فناوری هنوز برای استفاده گسترده آماده نیست. آینده مهمی داره و پنلم تأکید کرد از حالا باید برای اون آماده شد از نظر قانون از نظر تحریما از نظر گوشی‌های قابل استفاده نکته خیلی مهم دیگه این بود که اگر این فناوری‌ها با پول عمومی ساخته میشن بهتره اپن سورس باشن یا نسخه باز برای اینکه بقیه بتونن از لحاظ فنی اون‌ها رو ببینن چک کنن و اصلاح کنن بهترش کنن جمهوری اسلامی فکر می‌کنه با قطع اینترنت مردم ایرانو از جهان جدا می‌کنه ولی ولی نتیجهش این شده که مردم ایران تبدیل شدن به حرفه‌ایترین متخصصان ویپی ان دی ان اس پراکسی کانفیگ ماهواره فیلتر شکن و امنیت دیجیتال در خاورمیانه یعنی بچه‌ای که در یک کشور عادی فقط می‌خواست بره یوتیوب ببینه در ایران باید اول یک دوره تمام عیار مهندسی شبکه بگذرونه اما پشت این شوخی یک درد جدی هست جوانان ایرانی نباید برای دیدن یه خبر، برای حرف زدن با خانواده، برای دیدن یه ویدیو یا برای اداره یک مغازه کوچیک وارد جنگ تکنولوژیک با حکومت بشن. در پنلم گفتیم این فقط مسئله ایران نیست. اگه جمهوری اسلامی بتونه ۸۰، ۸۸ یا ۹۰ روزی ملت رو از اینترنت جهانی جدا کنه و هزینه جدی نده، فردا حکومت‌های دیگه هم یاد می‌گیرن. دیکتاتورا از هم یاد می‌گیرن، سانسور از هم می‌خرن، ابزار سرکوب رو از هم کپی می‌کنن. پس سمت مقابلم باید یاد بگیرن، با هم کار کنن. دولت‌ها، شرکت‌های فناوری، جامعه مدنی، ایرانیان خارج از کشور، مهندسا، روزنامه‌نگارا و نهادهای حقوق بشری باید یک شبکه با هم بسازند. جمع‌بندی این پنل این بود: اینترنت آزاد باید به عنوان یک حق انسانی دیده بشه نه یک آپشن لوکس. دسترسی به اینترنت یعنی دسترسی به آموزش، اقتصاد، سلامت، حقیقت، امنیت و آینده. پس بچه‌های داخل ایران ولکام بک به اینترنت جهانی.